Ealáhusovdáneapmi

Unjárgga gielda geavaha Sapmi gávpegárddi rávvet fitnodagaid gielddas.

Ealáhusálgis dahje fitnodagas min luhtte lea álo min joavku mas leat vihtta olbmo doarjjan, ja stuorra fierpmádat, mii šaddá stuorát ja stuorát. Mii háliidit addit buoremusa min ealáhusálgiide ja ulbmilfitnodagaide, ja leat mielde ovddideamen ealáhusovddideami min suohkaniin. Mii bálvalit fitnodagaid ja ealáhusaid Deanus, Unjárggas, Porsáŋggus, Guovdageainnus ja Kárášjogas.

Ealáhusálgis dahje fitnodagas min luhtte lea álo min joavku doarjja, ja don oaččut dan fágalaš gelbbolašvuođa maid dárbbašat - ležžet dal rávvagat, fierpmádatoktavuođa dahje viidáseappot sáddejupmi doarjjaortnegiidda ja FoU:i. Mii bálvalit buot ealáhusálgiid ja fitnodagaid min guovllus - váldde oktavuođa!

Dábálaš ealáhusfoanddas čađahit ohcanmeannudemiid olles áiggi. Čuovo liŋkka ohcansiidui: Gieldda ealáhusfoanda.

Jus leat vuođđoealáhusas ja áiggut ohcat doarjaga, de galggat ohcat Servodat- ja ealáhusovddidanfoanddas. Váldde oktavuođa Unjárgga gielddain ealáhuskonsuleanttain jus leat eahpádusas guđe foanddas sáhtát ohcat doarjaga.

1) Ulbmil

Unjárgga gieldda ealáhusfoanda addá ekonomalaš doarjagiid ođđa vuođđudeaddjiide ja doaibmi fitnodagaide . Servodat- ja ealáhusovddidanfoanda addá doarjaga vuođđoealáhusaide ja mátkeealáhusaide. Dábálaš ealáhusfoanda addá doarjaga eará fitnodagaide.

Ealáhusfoanddaid ulbmil lea veahkehit doaibmi ja ođđa fitnodagaid árvoháhkamis Unjárgga gielddas. Sihke almmolaš ja priváhta ealáhusdoaibmat sáhttet oažžut doarjaga.

Fitnodagat sáhttet ohcat doarjaga ásaheapmái, buvttaovddideapmái, márkanfievrrideapmái, gelbbolašvuođaloktemii ja mášen- ja rusttegiid  investeremii. Eaktun oažžut doarjaga gieldda ealáhusfoanddas lea ahte doarjja galgá leat eaktun doaibmabiju ollašuhttimii. Dat mearkkaša ahte doaibmabidju illá sáhttá ollašuhttit ohccojuvvon doarjaga haga. Lea maid eaktu ahte ealáhusdoaimma váldoguovlu lea Unjárgga gielda. Iežas bargu ii dohkkehuvvo oassin goluid rehkenastimis ohcamiin.

2) Kapitála ja buvttadus

Foandda kapitála lea: Dábálaš ealáhusfoanda oažžu kapitála Stuorradikkis Regionála ovddidanprográmma (RUP) bokte. Supmi boahtá ovdan Finnmárkku fylkkagieldda jahkásaš juolludanreivves. Servodat- ja ealáhusovdánahttinfoanda oažžu kapitála gielddastivrra bušeahttamearrádusa bokte čuovvovaš jahkái. Foandda geavahus sáhttá rievdat. Foandda oasuskapitála huksema dihtii, juolluduvvo 30% Varanger Kraft AS dietnasis fondii juohke jagi. Das juolluduvvo 30% lihkakeahtes vuođđokapitálan. Dát bissu lihkakeahttá dassážii go vuođđokapitála foanddas lea unnimusat 3.000.000 ruvnno.

Doaibmaguovllu ulbmil lea ráhkadit regiovnna gos geasuheaddji  orrut, bargat ja doaimmahit ealáhusaid. Doaibmaguvlui gullet buot gielddat Finnmárkkus ja čieža gieldda Davvi-Romssas (Gáivuotna, Skiervá, Ráisa, Návuotna, Gálsa, Ivgu ja Omasvuotna.

Doaibmaguovllu deháleamos doaibmabijut leat:

- Bargoaddit eai dárbbaš máksit bargoaddidivvaga
- Oahppoloanaid geahpedeapmi gitta logi proseanttain álgoálgosaš loatnavuođus, ráddjejuvvon 25.000  ruvdnui jahkái.
- Oahppoloanaid sihkkun vuođđoskuvlaoahpaheddjiide geain lea gelbbolašvuohta ja  geat barget Finnmárkkus ja Davvi-Romssas. Eanet dieđut oahpaheaddjiid oahppoloanaid sihkkuma birra dáppe: www.lanekassen.no External link.
- Doaibmaguovllus i dárbbaš máksit el-rávnnjedivvaga.
-  Persovnnalaš vearuheami geahpedeapmi.

Geahča ráđđehusa artihkkaliid strategiija ja doaibmabijuid birra.

Ealáhusfoanddat stivrejuvvojit: Forskrift om Kommunal- og moderniseringsdepartementets distrikts- og regionalpolitiske tilskuddsposter forvaltet av fylkeskommunene (Forskrift for distrikts- og regionalpolitiske virkemidler) mealde; vrd stuorradikki bušeahttamearrádusaid.